Czy wersja standardów dla dzieci jest obowiązkowa
Tak. Art. 22c ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich wymaga, żeby placówka udostępniała standardy na swojej stronie internetowej i wywieszała je w widocznym miejscu, w wersji zupełnej oraz w wersji skróconej przeznaczonej dla małoletnich. Wersja skrócona ma zawierać informacje istotne dla dzieci. To jeden z elementów, które najczęściej wychodzą przy kontroli standardów, bo wiele placówek ma pełny dokument pobrany z sieci, a wersji dla dzieci nie ma wcale albo ma cudzy plakat z inną nazwą koordynatora.
Co musi zawierać wersja dla dzieci
Ustawa nie podaje listy rozdziałów, ale z celu przepisu i z praktyki kontroli wynika pięć elementów, bez których wersja skrócona nie spełnia swojej roli.
- Prawa dziecka w placówce: że ma prawo do szacunku, do prywatności i do powiedzenia "nie", gdy coś mu nie odpowiada.
- Zachowania dorosłych, które są niedozwolone: krzyk i wyśmiewanie, dotyk, którego dziecko nie chce, prośby o sekret przed rodzicami, prywatne wiadomości.
- Imię i nazwisko osoby, do której można przyjść, oraz miejsce i godziny, kiedy jest dostępna.
- Inne drogi pomocy poza placówką, na przykład bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
- Zapewnienie, że dziecko, które powie o krzywdzie, nie zostanie ukarane, a dorosły mu pomoże.
Trzeci punkt jest najczęściej pomijany, a to on decyduje, czy wersja dla dzieci działa. Plakat z napisem "zgłoś się do zaufanej osoby dorosłej" nic dziecku nie mówi. "Przyjdź do pani Ani, pokój 12, codziennie od 8 do 15" mówi wszystko.
Jak przełożyć pełne standardy na język dziecka
Najprostsza metoda to wziąć kolejne punkty własnego kodeksu zachowania i dla każdego napisać jedno zdanie w drugiej osobie, z perspektywy dziecka. Nie streszczasz przepisów, tylko mówisz, co z nich wynika dla niego. Poniższa tabela pokazuje to na trzech zapisach, które ma prawie każdy kodeks, w tym ten, który generuje Przemoc.edu.
| Zapis w pełnych standardach | Przedszkole (3 do 6 lat) | Szkoła podstawowa (7 do 12 lat) | Nastolatki (13 do 17 lat) |
|---|---|---|---|
| Kontakt fizyczny jest dopuszczalny tylko, gdy służy opiece lub bezpieczeństwu i nie budzi sprzeciwu małoletniego | Twoje ciało należy do ciebie. Możesz powiedzieć NIE, gdy ktoś cię dotyka, a ty tego nie chcesz | Nikt nie może cię dotykać, jeśli tego nie chcesz. Pani może pomóc ci przy ubieraniu tylko wtedy, gdy o to poprosisz | Masz prawo odmówić dotyku, który jest ci niewygodny, także trenerowi albo nauczycielowi. To nie jest niegrzeczne |
| Personel nie prosi o zachowanie sekretu przed rodzicami i nie nawiązuje relacji prywatnych | Dobry sekret to niespodzianka. Zły sekret to taki, który cię smuci. O złym sekrecie możesz powiedzieć mamie, tacie albo pani | Dorosły z przedszkola czy szkoły nie może prosić cię, żebyś coś ukrywał przed rodzicami | Nikt z kadry nie powinien pisać do ciebie prywatnie, wysyłać zdjęć ani proponować spotkań poza zajęciami. Jeśli tak się dzieje, powiedz o tym |
| Każde podejrzenie krzywdzenia placówka przyjmuje i wyjaśnia, osoba zgłaszająca nie ponosi konsekwencji | Jeśli ktoś zrobi ci przykrość, przyjdź do pani Ani. Ona ci pomoże | Gdy dzieje się coś złego, w szkole albo w domu, przyjdź do pani Ani w pokoju 12. Nie będziesz miał kłopotów | Możesz zgłosić się do koordynatorki, napisać do niej albo zadzwonić pod 116 111. Twoja sprawa nie trafi do całej klasy |
Widać, że przy najmłodszych liczy się jedno krótkie zdanie i rysunek, przy uczniach konkretne miejsce i imię, a przy nastolatkach poważny ton, bez infantylizowania, i informacja o poufności. Jedna wersja dla wszystkich nie działa w placówce, która ma dzieci w różnym wieku.
Przykład szkoły pływania z grupami od 5 do 14 lat
Szkoła pływania prowadzi zajęcia na dwóch basenach dla około 180 dzieci, w grupach od pięciu do czternastu lat. Właściciel ma pełne standardy i kodeks z platformy, a wersję dla dzieci przygotował w dwóch formach. Dla grup 5 do 8 lat to plakat przy szatni z czterema rysunkami i zdaniami: "W szatni przebierasz się sam albo z rodzicem", "Instruktor pomaga ci w wodzie tylko przy ćwiczeniu", "Możesz powiedzieć NIE", "Smutno ci? Powiedz pani Kasi z recepcji". Dla grup 9 do 14 lat to jedna strona A4 z pięcioma zasadami i zdaniem o telefonie 116 111.
Obie wersje zawierają nazwisko koordynatorki i godziny jej dyżuru na każdym basenie. Na stronie internetowej szkoły obie leżą obok pełnego dokumentu. Instruktorzy na pierwszych zajęciach sezonu poświęcają trzy minuty na omówienie plakatu, a ten fakt trafia do rejestru razem z datą. Całość zajęła właścicielowi niecałe dwie godziny, bo punkt wyjścia stanowiły zasady opisane już w standardach dla basenów i szkół pływania, a nie pusta kartka.
Gdzie wywiesić i jak udostępnić wersję dla dzieci
- na stronie internetowej placówki, obok pełnych standardów, w formie czytelnej na telefonie
- w widocznym miejscu na wysokości wzroku dziecka: szatnia, korytarz przy salach, recepcja, poczekalnia gabinetu
- w pokojach na obozie lub kolonii, bo tam dziecko jest najdłużej poza domem
- w wersji dostosowanej do potrzeb dzieci z niepełnosprawnościami lub nieznających polskiego, jeśli takie są w placówce
Samo wywieszenie nie wystarczy. Kontrolujący i rodzice coraz częściej pytają, czy dzieci znają zasady. Krótka rozmowa na początku roku, zapisana w rejestrze, jest najprostszym dowodem. Rejestr opisujemy w artykule o rejestrze szkoleń personelu.
Najczęstsze błędy w wersjach dla dzieci
- kopiowanie plakatu z innej placówki z cudzym nazwiskiem koordynatora albo bez żadnego nazwiska
- streszczenie przepisów językiem prawniczym ("małoletni ma prawo do zgłoszenia naruszenia")
- jedna wersja dla przedszkolaków i licealistów naraz
- brak aktualizacji po zmianie koordynatora, co wychodzi przy pierwszej kontroli lub pierwszym zgłoszeniu
- zasady w wersji dla dzieci, których nie ma w pełnych standardach, albo odwrotnie
Ostatni błąd jest najpoważniejszy. Jeśli plakat obiecuje dziecku coś, czego nie przewiduje procedura, w razie zdarzenia placówka nie umie dotrzymać słowa. Dlatego wersję skróconą tworzy się na końcu, ze swoich pełnych standardów, a przy każdej zmianie wzoru standardów poprawia się oba dokumenty jednocześnie.
Najpierw pełne standardy, potem wersja dla dzieci
Jeśli nie masz jeszcze własnych standardów albo masz plik pobrany z sieci, który nie pasuje do Twojej placówki, zacznij od nich. Przemoc.edu tworzy standardy, kodeks zachowania, zasady rekrutacji i procedurę zgłoszeń z nazwą Twojej placówki i koordynatorem, a cały personel przechodzi szkolenie z testem. Z gotowego kodeksu wersję dla dzieci piszesz w godzinę, metodą z tabeli wyżej. Plan Start kosztuje 249 zł netto miesięcznie, rozliczenie roczne obniża cenę o połowę, szczegóły znajdziesz w cenniku. Jak wygląda polityka publikowana dla rodziców, pokazujemy na stronie o polityce ochrony małoletnich, a zasady dla gabinetów pracujących z dzieckiem sam na sam na stronie dla psychologów i logopedów.
Pytania i odpowiedzi
Czy wersja dla dzieci jest obowiązkowa?
Tak. Ustawa wymaga, żeby placówka udostępniała standardy w wersji zupełnej oraz w wersji skróconej przeznaczonej dla małoletnich, na stronie internetowej i w widocznym miejscu w siedzibie. Wersja skrócona ma zawierać informacje istotne dla dzieci, przede wszystkim do kogo mogą się zwrócić.
Czy przedszkole potrzebuje wersji obrazkowej?
Dla dzieci w wieku przedszkolnym tekst sam w sobie nie działa, więc wersja obrazkowa z krótkimi zdaniami jest najrozsądniejsza. Rysunki pokazują zasady, a nauczycielka omawia je z grupą. Obok warto wywiesić wersję dla rodziców.
Czy można użyć gotowego plakatu z internetu?
Można wziąć z niego pomysł na formę, ale treść musi odpowiadać Twoim standardom. Plakat musi zawierać imię i nazwisko koordynatora Twojej placówki i zasady, które naprawdę obowiązują. Cudzy plakat bez tych danych nie spełnia swojej roli.
Ile wersji dla dzieci powinna mieć placówka?
Tyle, ile jest grup wiekowych o różnych potrzebach. Szkoła podstawowa zwykle ma dwie wersje, dla klas 1 do 3 i 4 do 8. Klub sportowy z dziećmi i młodzieżą także dwie. Przedszkole zwykle jedną, obrazkową.
Czytaj dalej
- Ustawa Kamilka w codziennej pracy organizacji
- Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony małoletnich i jej zadania
- Bezpieczna rekrutacja w placówce z dziećmi w praktyce
- Procedura interwencji krok po kroku od zgłoszenia do wsparcia
- Ocena ryzyka w placówce pracującej z dziećmi w codziennej praktyce
- Ile kosztuje wdrożenie standardów ochrony małoletnich w placówce
- Standardy ochrony małoletnich kancelaria czy platforma
- Kontrola standardów ochrony małoletnich, jakie dokumenty pokazać
- Aktualizacja standardów ochrony małoletnich i rejestr zmian
- Standardy ochrony małoletnich w sieci placówek i jeden rejestr
- Standardy ochrony małoletnich w firmie i obowiązek pracodawcy
- Audyt standardów ochrony małoletnich, cena i zakres
- Kara za brak standardów ochrony małoletnich i co grozi placówce
- Sprawdzanie niekaralności pracowników przy ochronie małoletnich
- Standardy ochrony małoletnich w jednoosobowej działalności gospodarczej
- Standardy ochrony małoletnich dla wolontariuszy w organizacji
- Zdjęcia dzieci i zgoda na wizerunek w standardach ochrony
- Rejestr szkoleń personelu w standardach ochrony małoletnich