Kara za brak standardów ochrony małoletnich i co grozi placówce

Czy za brak standardów ochrony małoletnich grozi kara

Obowiązek opracowania, stosowania i ogłoszenia standardów wynika z art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, w brzmieniu nadanym ustawą Kamilka, i obowiązuje od 15 lutego 2024 roku. Przepis nakłada obowiązek na podmioty prowadzące działalność związaną z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, opieką, sportem, kulturą i rozwojem małoletnich. Według naszej wiedzy ustawa nie wprowadza do tego obowiązku odrębnego katalogu grzywien za sam brak dokumentu. Przepisy zmieniają się, więc przed decyzją sprawdź aktualny tekst w Internetowym Systemie Aktów Prawnych albo zapytaj prawnika.

Brak kary wprost bywa mylący. Obowiązek istnieje, więc jego niewykonanie jest naruszeniem, które ktoś może stwierdzić i na które może zareagować. Reakcja zależy od tego, kim jest placówka: szkoła publiczna odpowiada przed organem prowadzącym i kuratorium, niepubliczny żłobek przed organem rejestrującym, fundacja przed grantodawcą i organem nadzoru, a firma usługowa przed klientem, który zamawia zajęcia dla dzieci.

Gdzie naprawdę pojawia się koszt braku standardów

W praktyce koszt wraca z pięciu kierunków. Pierwszy to kontrola. Organ prowadzący lub nadzorujący może poprosić o standardy, dowód ich ogłoszenia i listę przeszkolonych osób. Brak dokumentów zapisuje się w protokole jako uchybienie, a dyrektor dostaje zalecenia z terminem. Opisaliśmy to w artykule o dokumentach na kontrolę standardów.

Drugi kierunek to zdarzenie z udziałem dziecka. Gdy dochodzi do zgłoszenia, pierwsze pytanie brzmi, czy placówka miała procedurę i czy personel wiedział, co robić. Placówka bez standardów i bez śladu szkolenia ma trudną pozycję wobec rodzica, policji i sądu rodzinnego, nawet jeśli sama nie zawiniła. Trzeci to umowy. Grantodawcy, samorządy zlecające zadania publiczne i szkoły wynajmujące organizatora wyjazdów coraz częściej wpisują do umów wymóg posiadania standardów. Czwarty to ubezpieczyciel, który przy szkodzie może pytać o procedury. Piąty to reputacja, bo rodzic wybierający placówkę coraz częściej pyta wprost, czy ma standardy i kto jest osobą odpowiedzialną.

Kto ponosi odpowiedzialność, dyrektor czy właściciel

Obowiązek ciąży na podmiocie prowadzącym działalność, a w praktyce wykonuje go kierownictwo. W szkole publicznej to dyrektor wraz z organem prowadzącym, w firmie właściciel lub zarząd, w fundacji zarząd. Osoba odpowiedzialna za standardy, którą placówka wskazuje w dokumencie, nie przejmuje odpowiedzialności za cały podmiot, ale to ona powinna umieć pokazać dowody wdrożenia. Dlatego warto, żeby wiedziała o swojej roli. Szczegóły opisujemy w wpisie o osobie odpowiedzialnej za standardy.

Przykład, ile pracy to naprawdę jest

Weźmy szkołę językową z ośmioma lektorami na zleceniu i jedną osobą w administracji. Bez narzędzia właściciel pisze dokument od zera albo płaci za niego prawnikowi, potem zbiera osiem oświadczeń na papierze, ustala termin spotkania szkoleniowego, a przy kontroli szuka kopii po skrzynkach e-mail. W platformie z rejestrem ta sama szkoła wybiera typ placówki, dostaje szkic, dopasowuje go, dodaje dziewięć osób do rejestru i czeka, aż każda ukończy krótkie szkolenie online. Daty zapisują się same. Zasady dla takiej placówki opisaliśmy na stronie dla szkół językowych, a dla opieki nad najmłodszymi na stronie dla żłobków i klubów dziecięcych.

Skąd może przyjść pytanie o standardy i co wtedy pokazać

Najczęstsze błędy, które kończą się uwagami

Standardy leżą w szufladzie i nigdy nie zostały ogłoszone. Osoba odpowiedzialna jest wpisana, ale nikt jej o tym nie powiedział. Szkolenie zrobiono raz, w dniu wdrożenia, a nowa kadra od tamtej pory nic nie przeszła. Dokument skopiowano ze szkoły, choć placówka prowadzi wyjazdy albo zajęcia w cudzych obiektach, których ten wzór w ogóle nie opisuje. Każdy z tych błędów łatwo wykryć jednym pytaniem kontrolującego, i każdy da się naprawić w jeden dzień, o ile masz rejestr, który pokazuje, kogo brakuje.

Pamiętaj też o aktualizacji. Standardy przegląda się co najmniej raz na dwa lata, a po każdej zmianie, na przykład nowej formie zajęć albo nowej lokalizacji, warto zrobić to wcześniej. Szczegóły w wpisie o aktualizacji standardów.

Co zrobić, żeby brak standardów nie stał się problemem

1. opracuj standardy dopasowane do placówki i ogłoś je w sposób dostępny dla rodziców i dzieci, na przykład na stronie i w recepcji
2. wskaż osobę odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń i dopilnuj, żeby wiedziała o swojej roli
3. przeszkol każdą osobę mającą kontakt z dziećmi, także na zleceniu i sezonowo, i zachowaj datę szkolenia
4. zbierz oświadczenia o zapoznaniu się ze standardami i sprawdź karalność w zakresie wymaganym dla danej formy współpracy
5. zaplanuj przegląd standardów co najmniej raz na dwa lata i zapisz jego wynik

Pierwszy punkt zajmuje zwykle najwięcej czasu, jeśli piszesz od zera. Szablon skraca go do godzin, a szkolenie i rejestr zamykają resztę. Rekrutując sezonową kadrę, na przykład opiekunów na obozy czy asystentów na zajęcia, część organizacji szuka młodych ludzi na ogłoszeniach takich jak Juniors. Niezależnie od źródła kandydata procedura jest ta sama: oświadczenie, szkolenie i wpis do rejestru przed pierwszym kontaktem z dziećmi.

Ile kosztuje zabezpieczenie placówki

Plan Start w Przemoc.edu kosztuje 249 zł netto miesięcznie i obejmuje generator standardów, szkolenie dla personelu oraz rejestr. Zespół za 549 zł netto obsługuje większą kadrę, a Sieć za 1149 zł netto kilka lokalizacji, przy rozliczeniu rocznym cena jest o połowę niższa. Dla porównania zewnętrzny prawnik wycenia opracowanie standardów indywidualnie, a szkolenie personelu i rejestr zostają po stronie placówki. Zestawienie opcji znajdziesz w artykule kancelaria czy platforma, a plany w cenniku.