Czy standardy obejmują wolontariuszy
Tak. Standardy dotyczą każdej osoby, która w imieniu organizacji ma kontakt z małoletnimi, niezależnie od tego, czy dostaje wynagrodzenie. Obowiązek wynika z art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, którą znajdziesz w ISAP. Zakres sprawdzania karalności wolontariuszy zależy od rodzaju działalności i opisujemy go osobno w artykule o sprawdzaniu niekaralności. Tu skupiamy się na tym, jak wolontariusza wprowadzić tak, żeby zasady działały, a papiery nie odstraszały ludzi, którzy chcą pomagać.
Dlaczego wolontariusze są najsłabszym punktem organizacji
Pracownik ma umowę, przełożonego i szkolenie BHP w pierwszym tygodniu. Wolontariusz często dostaje koszulkę i prośbę, żeby przyszedł w sobotę. Dziecko widzi go jako dorosłego z organizacji, a rodzic zakłada, że został sprawdzony. Gdy coś się wydarzy, pytanie kontroli albo rodzica brzmi, co organizacja zrobiła, zanim dopuściła tę osobę do dzieci. Odpowiedź musi mieć datę i podpis.
Drugi problem to rotacja. Fundacja z kilkudziesięcioma wolontariuszami w roku nie ma czasu na indywidualne rozmowy o zasadach z każdym. Potrzebuje procesu, który działa tak samo dla osoby, która przyszła na jedną imprezę, i dla tej, która prowadzi cotygodniowe zajęcia.
Ścieżka wprowadzenia wolontariusza krok po kroku
| Etap | Co się dzieje | Dowód w rejestrze |
|---|---|---|
| Zgłoszenie | Wolontariusz podaje dane i opisuje, w jakich zajęciach będzie brał udział | Karta zgłoszeniowa z datą |
| Oświadczenia | Podpisuje oświadczenie o niekaralności w zakresie przewidzianym ustawą i zgodę na przetwarzanie danych | Podpisane oświadczenia |
| Krótkie szkolenie | Zasady kontaktu z dzieckiem, zdjęcia, komunikacja, co robić, gdy dziecko ujawni krzywdę | Wynik testu i data |
| Zapoznanie ze standardami | Czyta skrócony dokument i potwierdza, że wie, kto jest osobą odpowiedzialną | Potwierdzenie zapoznania |
| Pierwsze zajęcia z opiekunem | Pracuje obok doświadczonej osoby, nigdy sam z dzieckiem | Notatka koordynatora |
| Przegląd po sezonie | Koordynator potwierdza dalszy udział albo kończy współpracę | Wpis w rejestrze, data kolejnego szkolenia |
Najważniejsza w tej tabeli jest zasada z piątego wiersza. Nowy wolontariusz nie zostaje sam z dzieckiem, dopóki nie zaliczy szkolenia i nie wejdzie do rejestru. Ten jeden zapis chroni dzieci najlepiej i jest też łatwy do przekazania wolontariuszowi jako normalny element zasad, a nie brak zaufania.
Przykład festynu z dziesięcioma wolontariuszami
Stowarzyszenie organizuje rodzinny festyn z grami dla dzieci. Na wydarzenie zgłasza się dziesięcioro wolontariuszy, w tym czworo nowych. Koordynator wysyła im link do szkolenia dwa tygodnie wcześniej, nowi mają czas na test i oświadczenia, a doświadczeni tylko potwierdzają zapoznanie ze zaktualizowanymi standardami. W dniu festynu lista z rejestru jest wydrukowana przy stanowisku, a każdy wolontariusz ma identyfikator z imieniem.
Zasady na festynie są proste i zapisane w jednej stronie: wolontariusz nie wychodzi z dzieckiem poza teren imprezy, zdjęcia robi tylko osoba wyznaczona przez organizatora, a dziecko, które zgubi rodzica, czeka w punkcie informacyjnym z dwoma dorosłymi. Gdy po wydarzeniu rodzic pyta, kto opiekował się dziećmi, stowarzyszenie pokazuje listę z datami szkoleń. Całość przygotowania zajmuje koordynatorowi kilka godzin, a nie kilka dni.
Czego nie robić z wolontariuszami
- nie dopuszczać do dzieci osoby, która jeszcze nie przeszła szkolenia, bo "przyjechała tylko pomóc"
- nie zostawiać nowego wolontariusza sam na sam z dzieckiem, także w toalecie, szatni czy samochodzie
- nie pozwalać na prywatne wiadomości do dzieci i na zdjęcia robione własnym telefonem
- nie przechowywać oświadczeń w prywatnych skrzynkach i zeszytach koordynatora
- nie liczyć, że jednorazowe szkolenie sprzed trzech lat wystarczy, gdy standardy się zmieniły
Ostatni punkt łączy się z cyklem przeglądu dokumentów, który opisujemy w artykule o aktualizacji standardów co dwa lata. Po każdej zmianie dokumentu wolontariusze potwierdzają zapoznanie jeszcze raz.
Jak prowadzić to bez arkuszy kalkulacyjnych
Przy dziesięciu wolontariuszach da się to utrzymać w tabeli. Przy trzydziestu, z których jedna trzecia zmienia się co kwartał, arkusz zaczyna kłamać: brakuje dat, pliki z oświadczeniami leżą w różnych miejscach, a nikt nie wie, kto jest po szkoleniu. W Przemoc.edu wolontariusz trafia do rejestru jak każdy inny członek zespołu, dostaje przydział szkolenia z testem, a koordynator widzi, kto jest gotowy do pracy z dziećmi i komu kończy się termin.
Plan Start kosztuje 249 zł netto miesięcznie i wystarcza małej organizacji. Większe zespoły wybierają plan Zespół. Zakres porównasz w cenniku, a przykład dla organizacji społecznych znajdziesz na stronie standardów dla fundacji i stowarzyszeń. Jeśli wolontariusze pracują w kilku miejscach, zobacz artykuł o sieci placówek.
Pytania i odpowiedzi
Czy wolontariusz musi być przeszkolony ze standardów ochrony małoletnich?
Tak, jeśli ma kontakt z dziećmi w imieniu organizacji. Standardy obejmują wszystkie osoby mające taki kontakt, także bez wynagrodzenia. Szkolenie i jego datę warto zapisać w rejestrze jako dowód dla rodziców i kontroli.
Czy wolontariusz może być sam z dzieckiem?
Nowy wolontariusz nie powinien, dopóki nie zaliczy szkolenia i nie trafi do rejestru. Pierwsze zajęcia powinien prowadzić obok doświadczonej osoby, a zasady dotyczące sytuacji jeden na jeden zapisać w standardach.
Czy trzeba sprawdzać karalność wolontariuszy?
Zakres zależy od rodzaju działalności i przepisów, które się do niej stosują. Warto ustalić go przed rekrutacją i dokumentować oświadczenia oraz zaświadczenia, jeśli ustawa je przewiduje. W razie wątpliwości zapytaj prawnika.
Jak szybko można wprowadzić nowego wolontariusza?
Jeśli szkolenie jest online, a oświadczenia gotowe, zajmuje to jeden wieczór. Wolontariusz zalicza test, podpisuje dokumenty i wchodzi do rejestru, a pierwsze zajęcia odbywa pod okiem koordynatora.
Czytaj dalej
- Ustawa Kamilka w codziennej pracy organizacji
- Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony małoletnich i jej zadania
- Bezpieczna rekrutacja w placówce z dziećmi w praktyce
- Procedura interwencji krok po kroku od zgłoszenia do wsparcia
- Ocena ryzyka w placówce pracującej z dziećmi w codziennej praktyce
- Ile kosztuje wdrożenie standardów ochrony małoletnich w placówce
- Standardy ochrony małoletnich kancelaria czy platforma
- Kontrola standardów ochrony małoletnich, jakie dokumenty pokazać
- Aktualizacja standardów ochrony małoletnich i rejestr zmian
- Standardy ochrony małoletnich w sieci placówek i jeden rejestr
- Standardy ochrony małoletnich w firmie i obowiązek pracodawcy
- Audyt standardów ochrony małoletnich, cena i zakres
- Kara za brak standardów ochrony małoletnich i co grozi placówce
- Sprawdzanie niekaralności pracowników przy ochronie małoletnich
- Standardy ochrony małoletnich w jednoosobowej działalności gospodarczej